เมืองเล็กๆ ของอิตาลีมีประวัติศาสตร์ของการอพยพย้ายถิ่นฐานมายาวนาน นับตั้งแต่การรวมชาติอิตาลี และยิ่งกว่านั้นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ผู้คนนับล้านได้อพยพออกจากหมู่บ้านในแผ่นดิน ตั้งแต่หุบเขาแอลป์ไปจนถึงที่ราบสูงทางตอนใต้ เพื่อหางานทำในเยอรมนี เบลเยียม สวิตเซอร์แลนด์ หรือข้ามมหาสมุทรไปยังอาร์เจนตินา บราซิล แคนาดา และออสเตรเลีย บ้านเรือนว่างเปล่า ร้านค้าปิดตัวลง เหลือเพียงผู้สูงอายุและโบสถ์เท่านั้น ปัจจุบัน การเคลื่อนย้ายนี้ไม่เคยหยุดลงอย่างแท้จริง หมู่บ้านเกือบสามในสี่ของอิตาลี จากทั้งหมด 5,500 หมู่บ้านที่จดทะเบียน ยังคงสูญเสียประชากรไปทุกปี ในพื้นที่ตอนใน การลดลงของประชากรนั้นมากกว่าส่วนอื่นๆ ของประเทศถึงสองเท่า
แต่มีอยู่เดือนหนึ่งที่เรื่องราวนี้กลับพลิกผันอย่างน่าอัศจรรย์ นั่นคือเดือนสิงหาคม ถนนที่ว่างเปล่ามานานถึงสิบเอ็ดเดือนกลับเต็มไปด้วยรถยนต์ที่มีป้ายทะเบียนต่างประเทศ บานประตูหน้าต่างที่ปิดสนิทกลับมาเปิดอีกครั้ง จัตุรัสที่ดูเหมือนถูกลืมเลือนกลับกลายเป็นศูนย์กลางของบางสิ่งบางอย่างอีกครั้ง พวกเขาคือผู้ที่อพยพไปอยู่ต่างประเทศ และลูกหลานของผู้ที่อพยพเหล่านั้น ที่กลับมายังหมู่บ้านของปู่ย่าตายายในช่วงวันหยุด และเป็นเวลาสองหรือสามสัปดาห์ที่พวกเขานำพาความมีชีวิตชีวาและเสียงดังกลับคืนสู่หมู่บ้านเหล่านั้นอีกครั้ง
คนที่อาศัยอยู่ต่างประเทศรู้ดีว่า การรอคอยการกลับมาในฤดูร้อนเริ่มต้นล่วงหน้าหลายเดือน เรานับสัปดาห์ จัดตารางงาน แพ็คกระเป๋าเดินทาง และคิดถึงคนที่เราจะได้เจออีกครั้งทันทีที่เดินทางถึง ไม่ใช่แค่ความโหยหาทะเลหรือแสงแดดเท่านั้น แต่เป็นความมั่นใจว่าจะได้กลับมาพบกับเพื่อนสมัยเด็ก หรือเพื่อนที่ได้รู้จักกันในฤดูร้อนเดียวและไม่เคยลืม บาร์ที่เคยเล่นไพ่กันในที่ร่ม ร้านขายอาหารที่ยังคงทำซาลามีแบบที่ปู่เคยทำ ขนมปังอบในแบบเฉพาะ พาสต้าวันอาทิตย์ ภาษาถิ่นที่หวนนึกถึงราวกับว่าไม่เคยหายไปไหน มันคือบรรยากาศที่ต่อให้เราพยายามแค่ไหนก็สร้างขึ้นมาใหม่ที่อื่นไม่ได้ บรรยากาศของหมู่บ้านอิตาลีในเดือนสิงหาคม ที่มีเก้าอี้วางอยู่หน้าบ้านและหน้าต่างเปิดจนดึก
สำหรับหมู่บ้านหลายแห่ง เดือนนั้นยังเป็นเหมือนเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจขนาดเล็กอีกด้วย มันกำลังกลายเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่ยั่งยืนกว่านั้น ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า "การท่องเที่ยวเชิงรากเหง้า" ประกอบด้วยบ้านเรือนที่ได้รับการปรับปรุงใหม่ การเยี่ยมเยียนที่ยาวนานขึ้น และสายสัมพันธ์ที่ได้รับการฟื้นฟูแทนที่จะดับสูญ แต่มากกว่าสถิติใดๆ คือท่าทางเรียบง่ายเหล่านั้นที่บอกเล่าเรื่องราวของปรากฏการณ์นี้ การกอดกันในจัตุรัสกลางเมืองหลังจากจากไปหนึ่งปี โต๊ะที่จัดไว้สำหรับผู้คนมากกว่าปกติ ประตูหน้าบ้านที่เปิดทิ้งไว้สามสัปดาห์ราวกับว่าเวลาไม่เคยผ่านไป ในเดือนสิงหาคม เพียงแค่หนึ่งเดือน หมู่บ้านเหล่านี้กลับคืนสู่สภาพเดิมก่อนการจากไป: เต็มไปด้วยผู้คน เสียงดัง และมีชีวิตชีวา และผู้ที่จากไปเมื่อสิ้นเดือนก็พกพาคำสัญญาเงียบๆ ว่าจะกลับมาอีกในปีหน้าพร้อมกับกระเป๋าเดินทางของพวกเขา
